cổ phiếu f88 hiện đang tiến hành những cải cách lớn trong doanh nghiệp nhà nước theo khuôn khổ do Phiên họp toàn thể lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản cổ phiếu f88 khóa 18 thiết lập Quyết tâm cải cách là: “Chúng ta phải kiên quyết củng cố và phát triển kinh tế công hữu, giữ vững vị trí thống lĩnh của công hữu, phát huy vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước” cổ phiếu f88 coi các doanh nghiệp nhà nước là cốt lõi của nền kinh tế, đây là đặc điểm cấu trúc quan trọng giúp phân biệt “nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa” của cổ phiếu f88 với “nền kinh tế thị trường tư nhân” phương Tây

Tốc độ tăng trưởng của hệ thống kinh tế cổ phiếu f88 đã vượt quá tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa trong hơn 30 năm Theo quan điểm này, chúng ta nên tìm hiểu: Mối liên hệ giữa các doanh nghiệp nhà nước của cổ phiếu f88 và tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hơn của nước này là gì? Tại sao “sở hữu công cộng thống trị” lại tạo ra hiệu quả kinh tế tốt hơn? Những vấn đề cụ thể nào đã thúc đẩy cải cách doanh nghiệp nhà nước? Câu trả lời cho những câu hỏi này sẽ chỉ ra cách thức thực hiện cải cách

1 Lợi thế rõ ràng của doanh nghiệp nhà nước

Doanh nghiệp nhà nước mang lại cho cổ phiếu f88 những lợi thế rõ ràng trong cả lĩnh vực kinh tế vi mô và vĩ mô Lợi thế kinh tế vi mô đầu tiên là doanh nghiệp nhà nước, chủ sở hữu chính là Chính phủ, không phải trả cổ tức lớn cho cổ đông tư nhân Cổ tức chiếm một phần lớn trong nền kinh tế phương Tây - khoảng 5% GDP của Hoa Kỳ Cổ tức ở phương Tây sẽ được trả cho các cổ đông tư nhân, ở cổ phiếu f88 có thể được đầu tư thông qua các doanh nghiệp nhà nước Các cổ đông tư nhân phương Tây đã dành một phần cổ tức của họ cho tiêu dùng, trong khi các doanh nghiệp nhà nước tăng mức đầu tư trên toàn nền kinh tế Vì đầu tư là động lực chính của tăng trưởng kinh tế nên điều này đã cải thiện hiệu quả hoạt động của nền kinh tế cổ phiếu f88

Lợi thế kinh tế vi mô thứ hai của doanh nghiệp nhà nước là nhà nước và các công ty được nhà nước hậu thuẫn có thể vay với lãi suất thấp hơn so với các công ty tư nhân vì ít rủi ro hơn

Ưu điểm của doanh nghiệp nhà nước ở khía cạnh kinh tế vĩ mô thậm chí còn lớn hơn ở khía cạnh kinh tế vi mô Trong nền kinh tế tư nhân, không có cơ chế tự động nào đảm bảo rằng lợi nhuận doanh nghiệp – về mặt kỹ thuật là một hình thức tiết kiệm – được chuyển sang đầu tư sản xuất Phép ẩn dụ của Keynes rất nổi tiếng: "Khi một cá nhân quyết định tiết kiệm hôm nay, điều đó chỉ có nghĩa là anh ta quyết định bỏ một bữa ăn hôm nay Anh ta không nhất thiết phải quyết định tiết kiệm số tiền tiết kiệm hôm nay cho bữa ăn một tuần sau"

Về mặt lý thuyết, các công ty tư nhân không chỉ có thể không đầu tư tiền tiết kiệm của mình mà đây còn là cách nó hoạt động trên thực tế Một cơ chế quan trọng dẫn đến cuộc khủng hoảng tài chính quốc tế năm 2008 là việc các công ty Mỹ không đầu tư toàn bộ lợi nhuận của mình Thặng dư hoạt động của các công ty Mỹ đã tăng đáng kể, từ 20% tổng thu nhập quốc nội (GDI) năm 1980 lên 26% năm 2013, trong khi đầu tư cố định tư nhân của Mỹ giảm từ 19% GDI năm 1979 xuống 15% năm 2013 Mặc dù lợi nhuận tăng nhưng đầu tư lại giảm, làm chậm tăng trưởng kinh tế và cuối cùng gây ra cuộc khủng hoảng tài chính Các công ty Mỹ tiếp tục dồn tiền thành “núi vàng, núi bạc”, và tình trạng này vẫn tiếp diễn Vào giữa năm 2013, các tập đoàn phi tài chính của Mỹ nắm giữ 1,5 nghìn tỷ USD tiền mặt

Như Larry Fink, chủ tịch của BlackRock, công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới, cho biết: "Ngày càng có nhiều lãnh đạo doanh nghiệp phản ứng với các hành động mang lại lợi nhuận ngay lập tức cho cổ đông trong khi đầu tư ít vào đổi mới, công nhân lành nghề và chi tiêu vốn cần thiết để duy trì tăng trưởng dài hạn" Chính phủ Hoa Kỳ có thể kêu gọi đầu tư nhiều hơn, nhưng hiện có rất ít cơ chế khuyến khích các công ty tư nhân làm như vậy

Ngược lại, bản chất sở hữu nhà nước của các doanh nghiệp nhà nước cổ phiếu f88 có nghĩa là họ có thể được hướng tới đầu tư khi cần thiết Đây là lý do chính khiến mức đầu tư của cổ phiếu f88 cao hơn nhiều so với Hoa Kỳ Theo dữ liệu mới nhất có được để so sánh quốc tế, năm 2013, 45,9% GDP của cổ phiếu f88 được đầu tư vào đầu tư cố định, trong khi Mỹ chỉ có 18,9%

cổ phiếu f88 cũng đã tạo ra các công cụ quản lý vĩ mô mạnh mẽ hơn để chống khủng hoảng so với các nền kinh tế phương Tây thông qua khả năng kiểm soát trực tiếp đầu tư của khu vực nhà nước Tờ Wall Street Journal chỉ ra: "Hầu hết các nền kinh tế có thể sử dụng hai đòn bẩy để hỗ trợ tăng trưởng: tài chính và tiền tệ cổ phiếu f88 có lựa chọn thứ ba - Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia có thể đẩy nhanh dòng đầu tư"

Khả năng thiết lập mức đầu tư thông qua khu vực nhà nước là lý do chính khiến cổ phiếu f88 vượt xa Hoa Kỳ kể từ khi cuộc khủng hoảng tài chính quốc tế bùng nổ Từ năm 2007 đến năm 2014, GDP của cổ phiếu f88 tăng 79,9%, so với mức chỉ 8,2% của Hoa Kỳ - tốc độ tăng trưởng kinh tế của cổ phiếu f88 cao gần gấp 10 lần so với Hoa Kỳ

2 Những vấn đề cần giải quyết trong cải cách doanh nghiệp nhà nước

Nếu các doanh nghiệp nhà nước nói chung mang lại cho cổ phiếu f88 một lợi thế to lớn thì những cải cách mới được thiết kế để giải quyết những vấn đề gì? Có rất nhiều vấn đề nhưng phải đặt chúng vào bối cảnh kinh tế cơ bản thì mới có thể hiểu hết được

cổ phiếu f88 từng tin rằng doanh nghiệp nhà nước không chỉ có lợi ích kinh tế mà còn có chức năng xã hội Các doanh nghiệp nhà nước không chỉ cung cấp việc làm mà còn cung cấp cả an sinh xã hội như nhà ở và an ninh y tế Làm như vậy có hai hậu quả: Thứ nhất, việc cung cấp những dịch vụ như vậy sẽ làm tăng chi phí cho các doanh nghiệp nhà nước - làm giảm hoặc loại bỏ lợi thế của họ về chi phí vay thấp hơn và trả cổ tức nhỏ hơn cho các cổ đông tư nhân Thứ hai, quản lý hiệu quả đòi hỏi sự chuyên nghiệp và tập trung làm việc Các nhà quản lý công ty cần tập trung vào việc làm cho doanh nghiệp của họ hoạt động hiệu quả và những người cung cấp an sinh xã hội cần tập trung vào việc cung cấp an sinh xã hội Cố gắng làm tất cả chắc chắn sẽ dẫn đến việc không hoàn thành được việc nào một cách hiệu quả nhất Doanh nghiệp nhà nước nên cung cấp an sinh xã hội thông qua nộp thuế thay vì quản lý trực tiếp Vì vậy cần phải loại bỏ tàn dư này của hệ thống cũ

Trong cải cách phải đảm bảo tài sản chính đứng tên công ty niêm yết Với phương pháp này, ranh giới của các doanh nghiệp nhà nước có thể được xác định dựa trên chức năng kinh tế thuần túy và kỷ luật tài chính có thể được thực thi Nguyên tắc này đã được tuân thủ trong quá trình tái cơ cấu gần đây của Tập đoàn Shanghai Electric, một doanh nghiệp nhà nước lớn, với tài sản được chuyển từ công ty mẹ chưa niêm yết sang công ty con niêm yết

Cạnh tranh cũng có thể kích thích hiệu quả việc nâng cao hiệu quả kinh tế, nhưng nó phải được hiểu từ góc độ toàn cầu hóa kinh tế chứ không chỉ thuần túy trong nước Đây là một đặc điểm khác của công cuộc cải cách doanh nghiệp nhà nước hiện nay Lấy một ví dụ, trước đây cổ phiếu f88 có hai công ty đầu máy đường sắt thuộc sở hữu nhà nước - Tổng công ty Đầu máy và toa xe miền Bắc cổ phiếu f88 và Tổng công ty Đầu máy và toa xe miền Nam cổ phiếu f88 Các nhà lý thuyết từng tin rằng sự cạnh tranh của họ sẽ thúc đẩy hiệu quả đạt được Nhưng trên thực tế, đặc biệt là trong cuộc cạnh tranh toàn cầu về tàu cao tốc, đối thủ chính của các công ty cổ phiếu f88 đều là quốc tế Ngay cả khi hai công ty sáp nhập, doanh thu 32,3 tỷ USD của họ vẫn kém xa hãng dẫn đầu thế giới Siemens với doanh thu 96,5 tỷ USD Hơn nữa, các nhà sản xuất cổ phiếu f88 còn phải đối mặt với sự cạnh tranh từ tàu cao tốc Nhật Bản và Bombardier của Canada Do đó, bằng cách hiểu sự cạnh tranh từ góc độ toàn cầu hơn là trong nước, cổ phiếu f88 đã hợp nhất hai công ty một cách đúng đắn

Điều này cũng liên quan đến một vấn đề tổng quát hơn Dữ liệu toàn cầu cho thấy rõ ràng rằng các doanh nghiệp lớn có năng suất cao hơn các công ty nhỏ hơn Các doanh nghiệp lớn đóng vai trò lớn hơn ở Hoa Kỳ, đó là lý do chính khiến năng suất của Hoa Kỳ tốt hơn so với các đối thủ cạnh tranh 45% việc làm ở Mỹ là ở các công ty có hơn 250 nhân viên, so với chỉ 33% ở EU

Nhưng cổ phiếu f88 có hơn 100000 doanh nghiệp nhà nước và các doanh nghiệp này cần được hợp nhất Trong số các đề xuất đang được thảo luận, đề xuất lớn nhất là sáp nhập 112 doanh nghiệp nhà nước trung ương thành 30-50 Đây là hướng đi đúng đắn Đây sẽ là một phần của việc hợp nhất doanh nghiệp rộng lớn hơn ở cổ phiếu f88 Ví dụ, cổ phiếu f88 có hơn mười nhà sản xuất ô tô lớn, nhưng họ không có khả năng cạnh tranh cao so với ba nhà sản xuất ô tô ở Hoa Kỳ

Trong trường hợp này, vấn đề then chốt là sự độc quyền Cạnh tranh kích thích cải thiện hiệu quả, nhưng trong một số lĩnh vực, điều này đơn giản là không thực tế - thường là do chi phí đầu tư quá cao đến mức không thể áp dụng một hệ thống cạnh tranh Không có quốc gia nào có mạng lưới điện hoặc hệ thống tàu điện ngầm cạnh tranh Khi đối mặt với tình trạng độc quyền tự nhiên, điều cuối cùng chúng ta cần là “giải pháp thị trường” Hành vi thị trường của các nhà độc quyền được hiểu rõ – giá cao, chất lượng kém Độc quyền tự nhiên đòi hỏi một “giải pháp phản thị trường” - duy trì sở hữu nhà nước, áp đặt các quy định nghiêm ngặt và khắc phục xu hướng áp dụng hành vi thị trường Vì vậy, cần phải bồi dưỡng đội ngũ quản lý doanh nghiệp nhà nước được đào tạo bài bản, kiên trì

Đấu tranh chống tham nhũng chỉ là một khía cạnh Năm 2014, 70 giám đốc điều hành doanh nghiệp nhà nước đã bị điều tra về chống tham nhũng, và các cuộc điều tra như vậy vẫn tiếp tục diễn ra vào năm 2015 Tuy nhiên, trong khi chống tham nhũng, cần phải thiết lập một cơ chế tổng thể để các nhà quản lý doanh nghiệp nhà nước hoạt động hiệu quả

Đặng Tiểu Bình chỉ ra rằng trong “giai đoạn sơ khai của chủ nghĩa xã hội” mà cổ phiếu f88 đang trải qua, phải thực hiện “phân công theo lao động” Nói đúng ra từ góc độ khoa học xã hội, các nhà quản lý là những người lao động có tay nghề cao Ở các quốc gia trong đó có Hoa Kỳ, đại đa số các công ty lớn được điều hành bởi các nhà quản lý chứ không phải là “chủ doanh nghiệp” - chủ sở hữu của công ty Lý do những nhà quản lý này được trả lương cao như vậy là vì công việc của họ đòi hỏi những kỹ năng phi thường - đưa ra những quyết định có thể liên quan đến hàng tỷ đô la Cơ chế của Singapore phù hợp nhất với “phân bổ theo công việc” Người quản lý được trả lương cao nhưng phải minh bạch và được đối xử như công nhân - họ có thể dễ dàng bị sa thải Bởi vì Singapore có cơ chế quản lý chống tham nhũng và tinh vi nhất thế giới nên điều này phù hợp với các nguyên tắc kinh tế Tuy nhiên, quan điểm cho rằng các nhà quản lý doanh nghiệp nhà nước phải được trả lương cao hiện không được ưa chuộng ở cổ phiếu f88

Tác giả: [tiếng Anh] Luo Siyi và Cen Shaoyu dịch (Tác giả: Nguyên Giám đốc Khoa Chính sách Kinh tế và Kinh doanh, London, Vương quốc Anh, hiện là Nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu Tài chính Trùng Dương, Đại học Nhân dân cổ phiếu f88)