Tích cực phát triển nền kinh tế sở hữu hỗn hợp là yêu cầu tất yếu để thúc đẩy cải cách hệ thống kinh tế và hoàn thiện hệ thống kinh tế cơ bản Với tư cách là người dẫn đầu sự phát triển kinh tế của đất nước, các doanh nghiệp nhà nước cần đi đầu trong việc tháo gỡ các trở ngại và làm gương

Sau hơn 30 năm đổi mới, nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn trong việc phát triển kinh tế sở hữu hỗn hợp Tuy nhiên, kết quả chung của công cuộc cải cách sở hữu hỗn hợp ở cấp công ty mẹ của doanh nghiệp nhà nước và công ty cấp 2 trở lên là không đáng kể, hầu hết vẫn là doanh nghiệp nhà nước Nguyên nhân là do ngoài việc doanh nghiệp tư nhân thiếu sức mạnh phát triển và hệ thống pháp luật, môi trường thị trường chưa hoàn thiện, hai nguyên nhân chính là sự “hiểu sai” về sứ mệnh của doanh nghiệp nhà nước và “rào cản bản sắc” của lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước

Một mặt, hầu hết các doanh nghiệp nhà nước được coi là mang sứ mệnh chính sách vay tiền mặt f88 gia quan trọng và không phù hợp để đa dạng hóa vốn sở hữu với đầu tư tư nhân Sứ mệnh là sự định hướng giá trị và định vị nghề nghiệp của doanh nghiệp Nguyên nhân quan trọng cho sự tồn tại của doanh nghiệp nhà nước là thực hiện “sứ mệnh vay tiền mặt f88 gia” Tuy nhiên, thực tiễn những năm gần đây cho thấy, đối với doanh nghiệp nhà nước, không chỉ phải đảm nhận “sứ mệnh chính sách công” là cung cấp dịch vụ công mà còn phải thực hiện “sứ mệnh lợi nhuận” là duy trì và gia tăng giá trị tài sản nhà nước Vì lý do này, các công ty có động lực tìm kiếm mọi cơ hội để kiếm lợi nhuận, bao gồm sử dụng các nguồn lực hành chính để giành vị thế độc quyền hoặc tham gia vào các ngành có tỷ suất lợi nhuận cao hơn là những ngành liên quan đến nền kinh tế vay tiền mặt f88 dân và sinh kế của người dân Điều này đặt các doanh nghiệp nhà nước vào tình thế tiến thoái lưỡng nan giữa kiếm tiền và không kiếm tiền - nếu không kiếm tiền, họ không thể đạt được mục tiêu duy trì và tăng giá trị tài sản nhà nước cũng như củng cố nền kinh tế nhà nước Nếu họ kiếm được tiền, họ sẽ bị cáo buộc làm tổn hại đến sự công bằng và hiệu quả của thị trường Mấu chốt của vấn đề là phải xác định cụ thể sứ mệnh, chức năng của từng doanh nghiệp nhà nước và phân biệt giữa “sứ mệnh tạo ra lợi nhuận” và “sứ mệnh công cộng”

Mặt khác, trình độ hành chính của lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước đã trở thành “trở ngại bản sắc”, cản trở doanh nghiệp nhà nước thúc đẩy cải cách sở hữu hỗn hợp Theo hệ thống quản lý hiện nay đối với lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước, dù là ủy viên hội đồng quản trị, tổ chức đảng, trưởng ban giám sát hay người quản lý thì về cơ bản họ đều được quản lý theo cấp hành chính, duy trì kênh trao đổi giữa lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước với cán bộ đảng, chính phủ toàn vay tiền mặt f88 Đồng thời, nhằm huy động tâm huyết của lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước và phù hợp với yêu cầu của hệ thống kinh tế thị trường, cơ chế khuyến khích tiền lương theo định hướng thị trường đối với lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước đã được hình thành Lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước được hưởng mức lương theo định hướng thị trường Điều này có nghĩa là lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước đồng thời đảm nhận vai trò “doanh nhân” và “quan chức đảng và chính phủ” Hệ thống quản lý cấp hành chính này khiến lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước không thể trở thành nhà quản lý chuyên nghiệp, gây khó khăn cho việc thiết lập hệ thống doanh nghiệp và cơ cấu quản trị doanh nghiệp hiện đại được chuẩn hóa, từ đó ảnh hưởng đến việc cải cách doanh nghiệp nhà nước theo hướng sở hữu hỗn hợp

Để tránh “xung đột nhiệm vụ” và loại bỏ “hiểu lầm”, cần xác định chính xác chức năng của các doanh nghiệp nhà nước khác nhau và thực hiện cải cách phân loại, quản lý doanh nghiệp nhà nước Cụ thể, doanh nghiệp nhà nước cần được chia thành 3 loại: “doanh nghiệp chính sách công”, “doanh nghiệp chức năng đặc thù” và “doanh nghiệp thương mại tổng hợp”

“Doanh nghiệp chính sách công” là doanh nghiệp nhà nước đặc biệt có tính chất công cộng hoặc phúc lợi công cộng Cơ cấu vốn chủ sở hữu hoàn toàn thuộc sở hữu nhà nước Phương thức giám sát cụ thể là “một doanh nghiệp, một hệ thống” và “một doanh nghiệp, một luật” nhằm đảm bảo hoạt động của doanh nghiệp luôn hướng đến lợi ích xã hội, lợi ích công cộng Số lượng doanh nghiệp như vậy tuy ít nhưng về lâu dài là trọng tâm đầu tư và quản lý vốn nhà nước; “Doanh nghiệp thương mại tổng hợp” là doanh nghiệp nhà nước có tính cạnh tranh Nó nhằm mục đích tạo ra lợi nhuận và cơ cấu vốn chủ sở hữu của nó rất đa dạng Việc giám sát cụ thể được thực hiện đầy đủ theo quy định của Luật Công ty Hầu hết các doanh nghiệp nhà nước hiện có đều thuộc loại này; “Doanh nghiệp chức năng đặc biệt” có nhiều đặc điểm khác nhau Họ đảm nhận một chức năng vay tiền mặt f88 gia cụ thể và việc thực hiện chức năng này đòi hỏi sự phát triển của chính công ty và tạo ra lợi nhuận từ các hoạt động điều hành Cơ cấu vốn chủ sở hữu của nó là vốn chủ sở hữu đa dạng do nhà nước kiểm soát, đòi hỏi phải có luật cụ thể của ngành để điều chỉnh

Đối với các doanh nghiệp nhà nước được định vị là “doanh nghiệp thương mại tổng hợp”, cần mạnh mẽ giới thiệu vốn tư nhân và phát triển thành doanh nghiệp sở hữu hỗn hợp, một phần vốn nhà nước có thể được rút ra đầu tư vào các hoạt động phúc lợi công cộng khác của đất nước; đối với các doanh nghiệp nhà nước được định vị là “doanh nghiệp chức năng đặc thù” và “doanh nghiệp chính sách công”, cần tích cực rút lui khỏi các lĩnh vực công nghiệp nơi bối cảnh cạnh tranh đang trưởng thành và tầm quan trọng chiến lược đang suy giảm, đồng thời đóng góp nhiều hơn cho dịch vụ công và chiến lược vay tiền mặt f88 gia Theo quan điểm tuần tự, bằng cách thúc đẩy điều chỉnh chiến lược của doanh nghiệp nhà nước, cải cách sở hữu hỗn hợp của "doanh nghiệp thương mại tổng hợp" sẽ được thực hiện trước tiên, và cải cách sở hữu hỗn hợp của "doanh nghiệp chức năng cụ thể" sẽ được tiếp tục thực hiện trong tương lai

Bên cạnh việc thúc đẩy điều chỉnh chiến lược doanh nghiệp nhà nước theo hướng phân cấp, hệ thống quản lý của lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước cũng cần được hoàn thiện, chuyển dần từ “quản lý tập trung, thống nhất” sang “quản lý phân cấp, phân cấp” Cụ thể, lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước có thể chia thành hai loại vai trò

Một loại là vai trò của “quan chức đảng và chính quyền” Chủ tịch và các thành viên chủ chốt trong hội đồng quản trị của các tập đoàn doanh nghiệp nhà nước, thành viên ban lãnh đạo tổ chức đảng, thành viên ban lãnh đạo tổ chức đảng, giám đốc được điều động và chủ tịch ban kiểm soát nội bộ của toàn bộ công ty niêm yết cần được xác định là những vai trò như vậy Những nhân sự này được quản lý bởi các tổ chức đảng cấp trên và cơ quan giám sát tài sản nhà nước Về tuyển chọn, áp dụng phương thức tuyển chọn, bổ nhiệm của bộ phận tổ chức cấp trên và được hưởng các cấp hành chính tương ứng Việc lựa chọn, thăng tiến và truyền thông đều có thể được thực hiện thông qua các phương pháp và kênh hành chính; về các ưu đãi và hạn chế về cơ bản phải giống với các quan chức đảng và chính phủ, nhưng việc đánh giá dựa trên sự phát triển kinh doanh tổng thể và việc thực hiện chức năng của doanh nghiệp, còn các ưu đãi chủ yếu dựa trên việc thăng tiến ở cấp hành chính Mức lương có thể cao hơn một chút so với các quan chức đảng, chính quyền cùng cấp, nhưng cơ chế khuyến khích dựa trên thị trường không thể được áp dụng đầy đủ và họ không thể được hưởng mức lương hàng năm quá cao và các ưu đãi về cổ phần

Loại còn lại là vai trò "doanh nhân" Một số lượng lớn các nhà quản lý trong doanh nghiệp nhà nước, bao gồm đội ngũ quản lý ở cấp công ty mẹ, thành viên hội đồng quản trị và đội ngũ quản lý ở cấp công ty con, đều thuộc loại vai trò này Những nhân sự này là những nhà quản lý chuyên nghiệp, được quản lý bởi ban giám đốc và cần được lựa chọn, động viên và hạn chế theo phương pháp định hướng thị trường Về tuyển chọn, những nhân sự này cần được HĐQT tuyển chọn và tuyển dụng thông qua các phương thức cạnh tranh trên thị trường nhà quản lý chuyên nghiệp; về các ưu đãi và hạn chế, việc đánh giá dựa trên hiệu quả hoạt động theo định hướng thị trường và ban giám đốc sẽ trả thù lao cho họ theo tiêu chuẩn thị trường Sử dụng cơ cấu và mức thù lao theo định hướng thị trường, có thể triển khai các hệ thống khuyến khích công bằng tương ứng, nhưng về nguyên tắc, họ không còn được hưởng mức xử lý hành chính tương ứng, cũng như không thể đổi sang phục vụ trong các cơ quan đảng và chính phủ

Tác giả: Huang Qunhui Tác giả là chuyên gia chính của dự án lớn của Quỹ Khoa học Xã hội vay tiền mặt f88 gia “Nghiên cứu điều chỉnh sâu sắc chiến lược của nền kinh tế nhà nước” và là nhà nghiên cứu của Viện Khoa học Xã hội Trung vay tiền mặt f88)